Naar de inhoud

Verschil aanbouw en uitbouw: wat kies je wanneer

Door Redactie · · bijgewerkt · 9 min lezen

Het verschil van aanbouw en uitbouw wordt in de praktijk door elkaar gehaald, ook door bouwers zelf. Toch zit er een duidelijk onderscheid in: een aanbouw is een eigen volume met een eigen dak, een uitbouw verlengt een bestaande kamer. Dat verschil bepaalt je fundering, je vergunning en je budget. Hieronder staat wat het verschil tussen aanbouw en uitbouw betekent voor je bouwkosten, en wanneer je voor welke variant kiest.

Het verschil in één zin

Het verschil van aanbouw en uitbouw zit in de vraag of er een nieuwe ruimte bij komt of dat een bestaande ruimte langer wordt. Dat klinkt als een detail, maar het raakt vrijwel elke keuze daarna. Wie het verschil tussen aanbouw en uitbouw overslaat, kiest per ongeluk.

Bij een aanbouw zet je een volume tegen je huis met een eigen dak en een eigen fundering. Er blijft meestal een muur staan tussen oud en nieuw, met een deur of een doorgang erin.

Bij een uitbouw gaat de achtergevel eruit en komt er een stalen ligger voor in de plaats. Je woonkamer loopt gewoon door. Dat is in de kern het verschil tussen aanbouw en uitbouw. Meer over de eerste variant staat bij aanbouw in Leiden.

Aanbouw en uitbouw naast elkaar

Aanbouw en uitbouw verschillen vooral in de aansluiting op het huis; fundering, vergunningsregels, prijs per m² en bouwtijd zijn bij ons gelijk. De tabel zet ze naast elkaar, met onze prijzen inclusief btw.

KenmerkAanbouwUitbouw
PositieEigen volume tegen de gevel, met een muur ertussenVerlengt een bestaande kamer, de gevel gaat eruit
FunderingNieuwe fundering, op palen als het huis op palen staatNieuwe fundering, de stalen ligger rust op de bestaande gevel
DakEigen dak, plat of met een eigen kap met pannenMeestal een plat dak dat aansluit op de gevel
Aansluiting op het huisDeur of doorgang in de bestaande gevelStalen ligger over de breedte van de opening
VergunningAchterkant tot 4 meter diep vaak vergunningvrijZelfde regels, plus altijd een constructieberekening
Prijs bij ons, inclusief btw€ 10.000 vast plus € 2.400 per m²Zelfde, plus € 4.500 voor de achtergevel eruit
Bouwtijd6 tot 10 weken6 tot 10 weken

Wat kosten aanbouw en uitbouw?

Een aanbouw en een uitbouw kosten bij ons per vierkante meter hetzelfde: € 10.000 vast plus € 2.400 per m² afgewerkt, inclusief btw. Bij een uitbouw komt de doorbraak erbij: de achtergevel eruit met een stalen balk kost € 4.500. Staat je huis op palen, dan komt er bij beide € 4.000 plus € 250 per m² voor de fundering bij, en € 750 voor de sondering. Tekening en constructeur kosten samen € 2.000. Een uitbouw van 3 bij 5 meter met de achtergevel eruit kost zo € 48.300 tot € 58.900 op staal en € 56.100 tot € 68.400 op palen. Laat je hem casco opleveren, zonder afwerking binnen, dan scheelt dat 23 procent op het bouwdeel.

Het verschil tussen de twee zit in deze posten:

  • De doorbraak: alleen bij een uitbouw, met een stalen ligger en een berekening, € 4.500
  • Het dak: een aanbouw met een eigen kap met pannen kost meer dan een plat dak
  • De afwerking: bij een uitbouw moet de vloer naadloos doorlopen
  • De fundering: bij beide gelijk, en op palen duurder dan op staal

Per saldo is een uitbouw bij gelijke maat € 4.500 duurder door de doorbraak, en wint hij op ruimte. De aanbouw wint op prijs en flexibiliteit, zolang hij een plat dak krijgt en de bestaande achterdeur als doorgang gebruikt. Wat een uitbouw precies waard is aan ruimte, hangt af van je plattegrond. De uitwerking staat bij uitbouw in Leiden, en wat we voor aanbouw, uitbouw en dakkapel in één hand doen bij onze diensten.

Vergunning voor aanbouw of uitbouw

Een aanbouw of uitbouw aan de achterkant is vaak vergunningvrij als hij binnen de regels voor het achtererfgebied blijft. Voor de gemeente bestaat het verschil tussen aanbouw en uitbouw nauwelijks: beide zijn een uitbreiding van je woning en vallen onder dezelfde toets. Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de standaardregels in het omgevingsplan gaat het om deze grenzen:

  • Alleen aan de achterkant, en meer dan 1 meter van straat of stoep
  • Tot 4 meter diep vanaf de oorspronkelijke achtergevel
  • Maximaal 5 meter hoog, zonder dakterras, balkon of kamer erboven
  • Voorbij 4 meter alleen een ondergeschikt deel, zoals een berging van maximaal 3 meter hoog
  • Alles wat achter het huis is bijgebouwd, samen maximaal de helft van een achtererf tot 100 m²

Bij een monument of in een beschermd stadsgezicht gelden strengere regels. Controleer je plan met de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Antwoorden op andere vragen over vergunningen en kosten staan bij de veelgestelde vragen.

Wat wel en niet scheelt tussen de twee: de maten en het erf tellen bij beide hetzelfde, dus het verschil tussen aanbouw en uitbouw levert geen extra vergunningvrije ruimte op. Wat wel scheelt, is de doorbraak. Bij een uitbouw gaat er een dragende wand uit, en dan hoort er altijd een constructieberekening bij. Die doorbraak vraagt waarschijnlijk ook een vergunning voor het technische deel, ook als de uitbouw zelf vergunningvrij is. Die berekening laat je maken door een constructeur en hoort bij de stukken. Wat beide varianten kosten naast ander werk staat in wat kost een verbouwing.

Hoe lang duurt het bouwen?

Een aanbouw en een uitbouw duren bij ons allebei 6 tot 10 weken bouwtijd, van grondwerk en fundering tot oplevering. Daarvoor komt 2 tot 4 weken tekenwerk met de constructeur, en als het plan niet vergunningvrij is 8 tot 14 weken voor de vergunning. Bij een aanbouw blijft de bestaande gevel staan, dus in huis merk je vooral geluid uit de tuin. Bij een uitbouw gaat de gevel eruit: die doorbraak duurt 1 tot 2 dagen, en dan is het stoffig en koud. Stofschotten scheiden het werk daarna van de kamer.

Hoe het voelt in huis

De keuze aanbouw vs uitbouw gaat uiteindelijk over hoe je wil wonen, niet over bouwtechniek. Een uitbouw geeft een grote doorlopende ruimte, waar licht en geluid zich vrij verspreiden. Dat is het verschil tussen aanbouw en uitbouw waar je dagelijks iets van merkt.

Een aanbouw geeft juist een aparte kamer. Dat is prettig als je een werkkamer, bijkeuken of slaapkamer beneden wil, en het scheelt in stookkosten omdat je een deur kunt sluiten. Het verschil van aanbouw en uitbouw zit dus ook in je energierekening.

Mensen kiezen bij aanbouw vs uitbouw vaak voor de uitbouw omdat het ruimtelijker oogt, en betreuren dat later als het huis geen enkele stille hoek meer heeft. Denk daar vooraf over na.

Wat is een aanbouw?

Een aanbouw is een nieuw volume tegen de gevel van je huis, met een eigen dak en een eigen fundering, dat vanuit het huis bereikbaar is en als woonruimte bij de woning hoort. Een tuinhuis of een vrijstaande schuur is geen aanbouw: die staan los van het huis. Een overkapping of veranda ook niet, want dat is een dak zonder dichte wanden. In de regels heten aanbouw, uitbouw, bijgebouw en overkapping samen een bijbehorend bouwwerk, en ze vallen onder dezelfde vergunningsregels. Een garage tegen de zijgevel is een aangebouwd bijgebouw; als woonruimte telt hij pas als hij geïsoleerd en bij het huis getrokken is.

Wat is een uitbouw?

Wat is een uitbouw precies, is een vraag die opduikt zodra offertes verschillen. Een uitbouw verlengt een bestaande ruimte, en dat betekent dat er een deel van de bestaande gevel verdwijnt.

Blijft die gevel staan met alleen een deuropening erin, dan is het formeel geen uitbouw maar een aanbouw, hoe klein het gat ook is. Dat onderscheid is niet academisch: het bepaalt of er een zware ligger nodig is. Precies daar zit het verschil tussen aanbouw en uitbouw in de begroting.

Een serre valt buiten beide categorieën. Dat is een lichte glazen constructie met een eigen klimaatvraagstuk. Hoe dat werkt staat bij serre aanbouwen in Leiden. Qua vergunning valt een serre wel gewoon onder dezelfde regels.

Zo kies je tussen beide

Het verschil van aanbouw en uitbouw laat zich terugbrengen tot 3 vragen die je vooraf beantwoordt. Daarmee valt de keuze meestal vanzelf, zonder dat je bouwtechniek hoeft te kennen.

Vraag een: wil je een grotere ruimte of een extra ruimte. Vraag twee: heb je behoefte aan een deur die dicht kan. Vraag drie: hoeveel licht houdt de bestaande kamer over als er drie of vier meter voor komt.

Het verschil van aanbouw en uitbouw komt bij die derde vraag het hardst aan, en juist die wordt het vaakst overgeslagen. Bij een uitbouw wordt de oude kamer donkerder, tenzij je daglicht van boven meeneemt. Een lichtstraat in het platte dak lost dat meestal op. Alle mogelijkheden staan bij aanbouw, uitbouw en dakkapel.

Verschil aanbouw en uitbouw: veelgestelde vragen

Is een uitbouw altijd goedkoper?

Nee, bij ons is een uitbouw bij gelijke maat en afwerking juist € 4.500 duurder dan een aanbouw die de bestaande achterdeur als doorgang gebruikt, want de achtergevel eruit met een stalen balk is een aparte post. Het bouwdeel zelf kost bij beide € 10.000 vast plus € 2.400 per m². Een aanbouw wordt duurder als hij een eigen kap met pannen krijgt in plaats van een plat dak. Reken beide varianten door in de rekenhulp op aanbouw.

Telt het verschil mee voor de vergunning?

Nauwelijks. De gemeente kijkt naar bebouwd oppervlak, diepte en hoogte, en beide varianten vallen daaronder: aan de achterkant is tot 4 meter diep en 5 meter hoog vaak vergunningvrij. Wat wel altijd nodig is bij een uitbouw, is een constructieberekening voor de ligger, en de doorbraak vraagt waarschijnlijk een vergunning voor het technische deel.

Kan ik later een aanbouw nog openbreken?

Vaak wel, mits de tussenmuur niet te veel draagt. Dat maakt de aanbouw de flexibelere keuze: je kunt beginnen met een aparte kamer en later alsnog doorbreken. Andersom werkt het niet; een muur terugzetten in een uitbouw levert een vreemde plattegrond op. Later doorbreken is een aparte klus met een constructieberekening, zoals bij muur doorbreken: een opening van 3,50 meter kost bij ons € 4.200 tot € 5.300 inclusief btw, met afwerking.

Wat doet het met de waarde van mijn huis?

Extra vierkante meters tellen mee, maar de indeling weegt zwaarder. Bouwkosten en waardestijging zijn twee verschillende getallen: een uitbouw van 3 bij 5 meter op staal kost bij ons € 48.300 tot € 58.900, maar een taxateur kijkt naar wat de ruimte toevoegt aan een woning in jouw straat, niet naar wat je ervoor betaald hebt. Een uitbouw die de woonkamer donker maakt, telt minder op dan een aanbouw die een bruikbare werkkamer oplevert.

Redactie van Aannemer Bollen

in@↗

Meer uit de blog

Alle artikelen

Aanbouw of uitbouw: wat past?

Aannemer Bollen werkt in Leiden en de regio eromheen. We komen vrijblijvend langs voor een opname van een uur, zeggen eerlijk wat haalbaar is en zetten een vaste prijs op papier.