Naar de inhoud

Onderhoud in het najaar: voorkom lekkages vóór de eerste storm

Door Redactie · · bijgewerkt · 10 min lezen

Onderhoud in het najaar is het goedkoopste werk dat je aan je huis kunt laten doen, en het wordt het vaakst uitgesteld. Elk jaar krijgen we vanaf oktober dezelfde telefoontjes: een natte plek op het plafond, een muur die uitslaat, een goot die overloopt. In vrijwel alle gevallen was het in september nog een klusje van een uur geweest. De lijst die we zelf aflopen, telt zes onderdelen: goten en afvoeren, dakpannen, kitwerk en voegen, houtwerk, de kruipruimte en de bestrating.

Waarom onderhoud vóór de eerste storm loont

Najaarsonderhoud vóór de eerste storm loont omdat een verstopte goot in september een klus van een uur is en in november een lekkage. Onderhoud is het enige werk aan je huis waarbij je zelf bepaalt wanneer het gebeurt. Alles wat je laat liggen wordt op enig moment spoed, en spoed komt altijd op een slecht moment: met een storm op komst, in het weekend, of net als je met vakantie bent.

Achterstallig onderhoud kost pas geld op het moment dat het water binnenkomt, en dan kost het meteen veel. Een verstopte goot is een klus van een uur. Een gevel die maanden nat heeft gestaan, is dat niet: dan praat je over uitgeslagen stucwerk, natte isolatie en soms houtrot in de balkkoppen.

Najaarsonderhoud is bovendien niet moeilijk. Het is geen specialistenwerk, het kost weinig materiaal en je hebt er zelden gereedschap voor nodig dat je niet al hebt. Het wordt vergeten omdat er niets kapot is, en dat is precies het punt.

De eerste najaarsstorm is daarbij de scheidslijn. Daarvoor is alles nog droog en bereikbaar, daarna werk je in de regen aan schade die al is ontstaan. Zes controles kosten je een zaterdag en voorkomen het merendeel van de meldingen die wij in november krijgen.

Najaarsonderhoud: de zes onderdelen

Najaarsonderhoud bestaat uit zes onderdelen: goten en afvoeren, dakpannen, kitwerk en voegen, houtwerk en schilderwerk, de kruipruimte en de bestrating. Je loopt ze van boven naar beneden af, want alles wat je van het dak spoelt komt in de goot terecht. Trek er een droge dag voor uit en zet de ladder op een vlakke ondergrond. De tabel zet per onderdeel naast elkaar waar je op let, hoe vaak je kijkt en of je het zelf doet.

OnderdeelWaar je op letHoe vaakZelf of uitbesteden
Goten en afvoerenbladeren, mos, water dat over de rand loopt, regenpijp die niet doorloopt1 tot 2 keer per jaar, vaker met bomen in de buurtzelf bij een lage goot, uitbesteden op hoogte
Dakpannenverschoven of gebroken pannen bij de nok, de dakkapel en de zijkantenelk najaar en na elke stormkijken vanaf de grond, het dak op laat je uitbesteden
Kitwerk en voegenkit die scheurt of loslaat, uitgesleten of losse voegenelk najaarkit zelf, voegwerk door een metselaar
Houtwerk en schilderwerkzacht hout in de onderdorpels, bladderende verfelk najaarcontrole zelf, herstel uitbesteden
Kruipruimtemuffe geur, staand waterelk najaar en na een natte periodezelf
Tuin en bestratingtegels die naar de gevel aflopen, plantvak tegen de muurelk najaarzelf

1. Goten en afvoeren doorspoelen

Goten en afvoeren controleer je op bladophoping, mos en afschot. Een goot die tijdens een bui over de rand loopt, of waar een dag na de regen nog water in staat, voert niet meer goed af. Bladeren en mos verstoppen de uitloop, water loopt over de rand en trekt de gevel in. Check ook of de regenpijp doorloopt: giet een emmer van 10 liter in de goot en kijk of het water onderaan net zo hard weer naar buiten komt. Groene strepen op de gevel onder de goot betekenen dat hij al vaker is overgelopen.

2. Dakpannen nalopen

Dakpannen loop je na elke storm na door om je huis te lopen en te kijken of er pannen verschoven of gebroken zijn. Eén verschoven pan is genoeg voor een natte plek op je plafond. Kijk vooral bij de nok, bij de dakkapel en langs de zijkanten, want daar grijpt de wind het eerst. Doe het vanaf de grond; het dak op is werk voor iemand met valbeveiliging. Een losse dakpan laten terugleggen kost bij ons vanaf € 85, exclusief btw en materiaal.

3. Kitwerk en voegen controleren

Kitwerk rond kozijnen droogt uit en scheurt. Duw er met je duim tegen: laat de kit los, dan vervang je hem nu en niet in februari. Kijk bij het metselwerk of er voegen zijn uitgesleten of los zitten, zeker aan de kant waar de regen op staat. Open voegen laat je vóór de vorst herstellen, want water dat erin bevriest zet uit en drukt de voeg verder kapot. Opnieuw voegen is werk voor een metselbedrijf in Leiden, geen zaterdagklus.

4. Kozijnhout op rot controleren

Houtwerk en schilderwerk controleer je vooral bij de onderdorpels van kozijnen. Daar staat het water het langst. Zacht hout betekent dat er al rot in zit, en dan ben je te laat voor een verfbeurt. Prik er voorzichtig in met een schroevendraaier: gaat hij er zonder moeite in, dan is herstel nodig. Schilderwerk aan een woning ouder dan 2 jaar valt voor het arbeidsloon onder het btw-tarief van 9%; de verf zelf onder 21%.

5. Kruipruimte op vocht controleren

De kruipruimte controleer je door even het luik open te doen. Ruik je muf of staat er water, dan is er iets aan de hand met de ventilatie of het grondwater. Kijk ook of de ventilatieroosters in de gevel open zijn en niet achter een plantvak of tegels verdwenen zijn. Een vochtige kruipruimte is de moeite waard om uit te zoeken vóór de natte maanden van november tot februari, want hij trekt je vloer en je binnenlucht mee.

6. Bestrating op afschot controleren

De bestrating rond je huis moet van de gevel áf lopen en niet ernaartoe. Een afschot van 1 tot 2 centimeter per meter is genoeg om regenwater weg te laten lopen. Een tegel die is verzakt richting de gevel is een goedkope oorzaak van een duur probleem, want het water blijft dan tegen de muur en de fundering staan. Hetzelfde geldt voor een verhoogd plantvak dat tegen de muur aan ligt: de aarde houdt vocht vast boven de waterkering van de muur.

Welke schade najaarsonderhoud voorkomt

Najaarsonderhoud voorkomt vijf soorten schade, en elk ervan hoort bij een onderdeel uit de lijst:

  • Een natte plek op het plafond in november: een verschoven dakpan of een goot die overloopt
  • Een uitgeslagen gevel die opnieuw gestuukt moet worden: een overlopende goot of open voegen
  • Kozijnen die vervangen moeten worden in plaats van geschilderd: kit die loslaat en rot in de onderdorpel
  • Een koude, vochtige vloer: water in de kruipruimte
  • Water tegen de fundering: bestrating die naar de gevel afloopt

Najaarsonderhoud levert zo kleine kosten op die je zelf plant, in plaats van spoed die jou plant.

Signalen van een beginnende lekkage

Een beginnende lekkage herken je aan vier signalen, nog voordat er zichtbare schade is. Bij elk signaal hoort een waarschijnlijke oorzaak uit de lijst hierboven:

  • Een gele of bruine kring op het plafond: meestal een dakpan, de aansluiting rond de schoorsteen of de dakkapel
  • Een muffe geur in een kast of slaapkamer aan de buitenmuur: een goot die overloopt of voegen die open liggen
  • Afbladderende verf of opgezwollen hout bij een kozijn: kitwerk dat loslaat of rot in de onderdorpel
  • Condens of schimmel op een plek waar dat normaal niet zit: een natte muur of een vochtige kruipruimte

Zie je een van deze signalen, kijk dan meteen bij het onderdeel dat erbij hoort. Is de lekkage er al, lees dan verderop wat je doet.

Najaarsonderhoud aan een jaren-30 woning

Een jaren-30 woning vraagt bij najaarsonderhoud extra aandacht voor vier dingen: zinken goten, houten kozijnen, een kruipruimte zonder isolatie en voegwerk dat na bijna honderd jaar poreus wordt. Zinken goten hebben gesoldeerde naden die met de jaren openscheuren, dus kijk na een bui of er ergens water langs de onderkant druppelt. Houten kozijnen hebben vaak nog de oorspronkelijke onderdorpels, en die rotten het eerst. Een ongeïsoleerde kruipruimte is koud en vaak vochtig, en het oude kalkvoegwerk neemt meer water op dan een moderne voeg. Hoe je zo’n huis daarna warm krijgt, lees je in het artikel over een jaren-30 woning isoleren, en wat we aan zo’n huis deden, staat bij het project renovatie van een jaren-30 woning.

Wat je beter kunt uitbesteden

Werk op hoogte, dakwerk en alles wat met gas, de groepenkast of de constructie te maken heeft, besteed je beter uit. Een ladder tegen een natte goot is de meest onderschatte klus van het jaar: één verkeerde stap op een hoogte van 5 meter is genoeg. Op het dak zelf heb je valbeveiliging nodig, en wie zonder ervaring over pannen loopt, breekt er vaak meer dan hij terugschuift. Gas en de groepenkast horen bij een erkend installateur, en scheuren in een draagmuur of rot in balkkoppen laat je beoordelen door iemand die ervoor verzekerd is. Een dakgoot laten reinigen kost bij ons vanaf € 75, exclusief btw en materiaal.

De rest van de lijst kun je prima zelf doen met een zaklamp en een half uur tijd. Vind je iets dat je niet vertrouwt, maak dan een foto. Aan een foto kunnen we vaak al zien of het spoed heeft of tot het voorjaar kan wachten. Zie ook klussen en onderhoud.

Veelgestelde vragen over onderhoud in het najaar

Wanneer doe je najaarsonderhoud?

Najaarsonderhoud doe je het beste in september of begin oktober, voordat de bladeren gevallen zijn en voordat de eerste najaarsstorm komt. Begin met de goten en de dakpannen, want daar komen de meeste lekkages vandaan. Houtwerk, kit en bestrating kunnen wachten tot een droge dag later in oktober. Doe de goot daarna nog een keer als de bomen leeg zijn. Twee keer een half uur is effectiever dan één grote beurt in november.

Hoe vaak moet een dakgoot schoongemaakt worden?

Een dakgoot maak je één tot twee keer per jaar schoon: in het najaar en zo nodig in het voorjaar. Staan er bomen naast je huis, dan is twee keer in het najaar vaak nodig, eerst in oktober en dan als de bomen kaal zijn. Bij een plat dak geldt hetzelfde voor de bladvanger op de afvoer. Stel je het uit, dan loopt de goot over, trekt het water in de gevel en kan bevroren water in de winter de naden openduwen. Merk je dat water over de rand loopt tijdens een bui, dan heb je te lang gewacht.

Wat kost een onderhoudsronde?

Een onderhoudsronde door ons kost per klus een richtprijs die je vooraf hoort: een dakgoot reinigen vanaf € 75 en een losse dakpan of lekkage vanaf € 85, exclusief btw en materiaal. De hele lijst staat op de pagina met klussen en onderhoud. Wil je het jaarlijks geregeld hebben zonder er zelf aan te denken, dan is het onderhoudsabonnement vanaf € 19 per maand vaak voordeliger: daarin zit een jaarlijkse onderhoudscheck met een korte rapportage van de punten om in de gaten te houden. Herstelwerk dat uit de check komt, spreken we per klus af. Hoe een prijs voor los werk is opgebouwd uit arbeid, materiaal, voorrijden en afvoer, lees je in het artikel over wat een aannemer kost en wat erin zit.

Wat als ik al een lekkage heb?

Een lekkage meld je meteen, want water dat blijft staan maakt elke dag meer kapot: hoe eerder, hoe kleiner de schade. Zet zo mogelijk een emmer eronder, haal spullen weg en maak een foto van de plek. Bij lekkage proberen we dezelfde dag te komen. Lekkage opsporen en herstellen kost bij ons vanaf € 85, exclusief btw en materiaal; blijkt de oorzaak groter, dan hoor je eerst wat het herstel kost.

Najaarsonderhoud doen wij ook voor je, als je geen zin hebt om zelf op een ladder te klimmen. Met een abonnement komen we er jaarlijks vanzelf voor langs. Bekijk klussen en onderhoud

Redactie van Aannemer Bollen

in@↗

Meer uit de blog

Alle artikelen

Benieuwd wat er in jouw huis mogelijk is?

Aannemer Bollen werkt in Leiden en de regio eromheen. We komen vrijblijvend langs voor een opname van een uur, zeggen eerlijk wat haalbaar is en zetten een vaste prijs op papier.